Podczas porodu marzysz, aby już wziąć w ramiona swoje Maleństwo. Pięknie, jeśli kontakt skóra do skóry trwał nieprzerwanie 2 godziny, jeśli doświadczyłaś „baby’s first breast crawl” i pierwsze karmienie odbyło się jeszcze na sali porodowej. Zawsze jednak przychodzi moment na badanie noworodka. I właśnie o tym chciałam dziś troszkę napisać. Czym tak naprawdę jest badanie noworodka? Co jest oceniane, pod jakim względem, na co trzeba zwrócić szczególną uwagę?

Kiedy nasze upragnione Maleństwo zawita na tym świecie, wszyscy czekają na płacz, który jest oznaką tego, że dziecko oddycha. Czasem da się usłyszeć pozostałości wód płodowych bulgoczące w charakterystyczny sposób, ale z tym poradzi sobie każdy lekarz i za pomocą rurki odessie nadmiar wód. Osłuchowe badanie serca i ogólne oględziny są standardem w każdym przypadku.

Dziś napiszę Wam o pozostałych badaniach noworodka, choć nie wszystkie są wykonywane zaraz po urodzeniu, często dopiero na kontrolnej wizycie.

Badanie noworodka: skala APGAR

Pierwszym badaniem jest skala APGAR, zapoczątkowana przez prof. Virginię Apgar, amerykańską lekarkę specjalizującą się w anestezjologii i pediatrii, na międzynarodowym zjeździe anestezjologów w 1952 roku, gdzie litery jej nazwiska określają kolejno:


A – apperance, czyli kolor skóry;
P – pulse, czyli tętno dziecka;
G – grimace, czyli reakcja na bodźce;
A – activity, czyli napięcie mięśniowe;
R – respiratory, czyli oddech.


W każdej z tych kategorii, noworodek może otrzymać maksymalnie 2 punkty, co razem daje 10 pkt. Oceny dokonuje się trzykrotnie: w 1-szej, w 5-tej oraz w 10-tej minucie życia. Im niższa punktacja, tym rokowania prawidłowego rozwoju dziecka są słabsze, a rozwój neurologiczny zagrożony.

Badanie noworodka: odruchy

Następnie lekarz dokonuje oceny odruchów noworodkowych. Odruchy te to bezwarunkowe reakcje organizmu dziecka na nowe doświadczenia. Są one czasowe, co oznacza, że powinny one zaniknąć do 6 miesiąca życia. Ważne jest również to, że odpowiedzialny jest za nie rdzeń kręgowy, a nie kora mózgowa (kora mózgowa = racjonalne myślenie).

Odruch Babińskiego, polega na tym, że po dotknięciu stopy dziecka od pięt do palców, dziecko odgina do góry paluch stopy, a pozostałe paluszki rozszerza. Odruch ten powinien zaniknąć maksymalnie do 7 miesiąca życia, czasem utrzymuje się do ok 2 roku życia. Jeśli nie zaniknie po drugich urodzinach, sugeruje to problemy neurologiczne u dziecka. Skontaktuj się wtedy z neurologiem dziecięcym. Po 7 miesiącu życia odruch ten powinien zostać zastąpiony odruchem podeszwy, czyli przyginanie palców do podeszwy bucika lub podłogi.

Odruch Moro, najbardziej znany spośród wszystkich tu opisanych i chyba najbardziej charakterystyczny. Zaobserwować go można wyraźnie około 9. tygodnia życia. Polega on na tym, że dziecko gwałtownie rozkłada rączki w bok, a zaraz potem przyciąga je do ciała. Taka reakcja wynika z tego, że Maluch się czegoś przestraszył. Odruch ten zanika do 5. miesiąca życia.

Zobacz filmik przedstawiający odruch moro

Odruchy chwytne, polegają na tym, że kiedy dotkniesz wewnętrznej strony dłoni dziecka, ono po prostu Cię złapie i będzie ściskało Twój palec dość mocno jak na takie Maleństwo. To samo można zauważyć na stopie, po dotknięciu jej spodu.

Zobacz filmik przedstawiający odruchy chwytne

Odruch Rootinga, zwany też odruchem szukania – każdy z nas rodzi się z tym odruchem. Już w pierwszych minutach naszego życia instynkt podpowiada tylko jedno: „gdzie jest ta pierś?” i to pięknie widać podczas kontaktu skóra do skóry oraz pierwszego pełzania (z ang. baby’s first crawl). Odruchy te polegają na tym, że po dotknięciu policzka dziecka, odwraca ono głowę w tym kierunku myśląc, że tam znajduje się właśnie pierś. Przyłożone do klatki piersiowej mamy, za pomocą „dziobania” samo potrafi prawidłowo rozpocząć obiadek 😊. Odruch ten zanika pomiędzy 3. a 4. miesiącem życia.

Zobacz filmik przedstawiający „dziobanie” w poszukiwaniu piersi

Zobacz filmik przedstawiający odruch Rootinga

Odruch ssania – polega na tym, że po dotknięciu wargi dziecka, zaczyna ono ssać nasz palec. Odruch ten utrzymuje się zazwyczaj do około 4. miesiąca życia.

Odruch toniczny szyjny ATOS, zwany również odruchem szermierza- kiedy noworodek leży na pleckach, a jego głowę odwrócimy w przeciwną stronę, to jego noga i rączka z tej strony, w którą dziecko patrzy, rozprostują się, zaś druga noga i ręka zegną się w stawach. Odruch pojawia się już w pierwszym dniu życia dziecka, ale najlepiej obserwuje się go kilka tygodni później. Utrzymuje się do 6 miesiąca życia.

Zobacz filmik 1. przedstawiający odruch szermierza

Zobacz filmik 2. odruch szermierza

Odruch chodzenia – o tym odruchu przekonałam się sama krótko po narodzinach naszej pierwszej córeczki. Byłam wtedy całkowicie nieświadoma tego, że są to odruchy noworodkowe. Wiecie, tak to jest jak Was takie informacje po prostu nie interesują, a wtedy mnie nie interesowały muszę przyznać. Ale nadrobiłam zaległości 😊 Na filmiku widzicie naszą Natalkę, która wykonuje ruchy naprzemienne nóg tak, jakby chodziła. Odruch ten pojawia się w 4 dobie po narodzinach i można go obserwować do ok drugiego miesiąca życia dziecka.

Zobacz filmik przedstawiający odruch chodzenia

Odruch Galanta, można rzec, że to takie gilgotki sprawdzające. Kiedy noworodek leży na brzuszku, a my go podrażnimy na wysokości lędźwi, po jego prawej lub lewej stronie, dziecko powinno się wygiąć w drażnioną stronę.

Zobacz filmik przedstawiający odruch Galanta

Mam nadzieje, że choć troszkę udało mi się Wam przybliżyć tą tematykę.

Jedna odpowiedź

  1. Odruch to może nie ale zauważyłam, że noworodki „gruchają” jak gołèbie i wydają takie gardłowe dzwięki jakby tyłnjęzyka ditykał podniebienia a potem to zanika 😊 a ten filmik z odruchem moro był straszny, myślałam, że je upiści choć wiem, że to była demonstracja a w szpitalu badanie.
    Mam jedno pytanie. Co ma na celu podnoszenie za rączki leżącego na pleckach noworodka, że głowa mu zostaje z tyłu, bo wiadomo, mięśnie jeszcze nie trzymają tak dobrze. Zrobili takie coś naszej starszej córce jak się urodziła i szczerze mówiąc to nie oamiętam po co a wyglądało to rôwnie nieprzyjemnie jak demonstracja odruchu moro 🧐

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *